Subscribe RSS

Archive for the Category "Âm nhạc"

Hoài cảm Apr 04

Ca khúc “Hoài Cảm” của nhạc sĩ Cung Tiến có cách viết lạ, nét nhạc du dương, giản dị mà vẫn có chất nhạc bác học, giống như giao hưởng. Âm nhạc của ông nhẹ nhàng, không cầu kỳ, nhưng vẫn đủ chuyển tải tình cảm sâu lắng khiến người nghe rung nhịp theo từng nốt nhạc. Ca khúc “Hoài Cảm” là một trong các ca khúc nổi tiếng có sức thuyết phục.

Chiều buồn len lén tâm tư, mơ hồ nghe lá thu mưa, dạt dào tựa những âm xưa, thiết tha ngân lên lời xưa. Quạnh hiu về thấm không gian, âm thầm như lắng vào hồn, buổi chiều chợt nhớ cố nhân, sương buồn lắng qua hoàng hôn.

NS Cung Tiến không xa lạ với nhiều người, nhất là những người trung niên trở lên. Nhạc của ông sâu lắng, có nét riêng độc đáo, buồn mà không ủy mị, ca từ giản dị mà thâm sâu, điển hình là ca khúc Hoài Cảm.

Ngày nào cũng có một buổi chiều, giống nhau với thời gian và khác nhau về thời tiết. Nhưng đối với người mang tâm sự lại rất khác vì chiều buồn len lén tâm tư để rồi mơ hồ nghe lá Thu mưa. Rất bình thường với tâm trạng con người, vậy mà NS Cung Tiến có thể cảm thấy Quạnh hiu về thấm không gian, âm thầm như lắng vào hồn, vì với ông là buổi chiều chợt nhớ cố nhân, và ông cảm thấy sương buồn lắng qua hoàng hôn.

Lòng cuồng điên vì nhớ. Ôi đâu người, đâu ân tình cũ? Chờ hoài nhau trong mơ, nhưng có bao giờ thấy nhau lần nữa. Một mùa Thu xa vắng như mơ hồ về trong đêm tối, cố nhân xa rồi, có ai về lối xưa?

Hẳn là ông đã từng yêu rất mạnh và nhớ rất nhiều. Thật vậy, nhớ đến nỗi ông đã phải thốt lên: Lòng cuồng điên vì nhớ. Vì sao? Ông cứ tự hỏi: Ôi đâu người, đâu ân tình cũ? Xa rồi, xa nhau thật rồi, nhưng vẫn chờ hoài nhau trong mơ dù biết không bao giờ thấy nhau lần nữa. Tình yêu chân thật luôn có “nỗi sợ bí ẩn”. Buồn lắm, cái nỗi-buồn-không-tên ấy rất kỳ lạ vì tình yêu mạnh hơn cả Tử Thần kia mà!

Chờ nhau hoài cố nhân ơi, sương buồn che kín buồn đời, hẹn nhau một kiếp xa xôi, nhớ nhau muôn đời mà thôi. Thời gian tựa cánh chim bay, qua dần những tháng cùng ngày, còn đâu mùa cũ êm vui, nhớ thương biết bao giờ nguôi!

Vâng, linh cảm trắc trở và biết tình không trọn mà vẫn “chờ nhau hoài cố nhân ơi, sương buồn che kín buồn đời, hẹn nhau một kiếp xa xôi”, để rồi “nhớ nhau muôn đời mà thôi”. Thời gian vừa dài vừa ngắn, chỉ tựa cánh chim bay mà thôi… Tình yêu không có tuổi, còn sống thì còn nhớ, còn hoài niệm về mùa cũ êm vui thuở tình nồng say. Cố nhân có thể đang vui với hạnh phúc mới (kết hôn hoặc đi tu – vì nàng nói sẽ đi tu), có thể không hề nhớ đến mình, nhưng ai yêu thật thì không trách cố nhân, và không thể không có lúc chợt thốt lên: “Nhớ thương biết bao giờ nguôi!”

Đó không là ủy mị hoặc lụy tình mà là chân tình, dù gì cũng đã một thời là-của-nhau. Tình yêu luôn lãng mạn và đẹp vì tình dang dở, vì không đến được với nhau. Đó là tất yếu, vì vậy mà lòng người luôn ray rứt và luôn hoài cảm. Kỷ niệm vui là kỷ niệm buồn, kỷ niệm buồn là kỷ niệm buồn hơn. Đó là chiều sâu của ký ức!

Bốn mùa vẫn luân phiên. Có gì đó luôn kỳ lạ, nhất là mỗi lần Mùa Thu đi, để mùa Đông về. Khoảng giao mùa, và cũng là lúc “giao thoa” giữa buổi chiều và buổi tối. Nắng tắt. Gió se lạnh. Mưa sụt sùi. Ngoại cảnh ảnh hưởng nội tại. Nỗi bâng khuâng dâng lên bất chợt. Nghe tâm sự của NS Cung Tiến trong ca khúc Hoài Cảm mà không thể không nhớ người xưa. Giai điệu và ca từ quyện vào nhau buồn da diết. Một nỗi buồn có thật. Nhịp 3/4 dìu dặt đưa tôi về dĩ vãng. Ký ức ùa về… Thế mà đã hơn 20 năm rồi! Người ấy đã mang trái tim đi xa, một lúc nào đó còn chút gì để nhớ hay không?

KHA ĐÔNG ANH

Available at http://webphunu.net/content/du-thi-cam-nhan-am-nhac-hoai-cam-le-thu

VN:F [1.2.0_562]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Category: Âm nhạc  | Leave a Comment
Phụng vụ và Âm nhạc Sep 19


v\:* {behavior:url(#default#VML);}
o\:* {behavior:url(#default#VML);}
w\:* {behavior:url(#default#VML);}
.shape {behavior:url(#default#VML);}

/* Style Definitions */
table.MsoNormalTable
{mso-style-name:”Table Normal”;
mso-tstyle-rowband-size:0;
mso-tstyle-colband-size:0;
mso-style-noshow:yes;
mso-style-parent:”";
mso-padding-alt:0in 5.4pt 0in 5.4pt;
mso-para-margin:0in;
mso-para-margin-bottom:.0001pt;
mso-pagination:widow-orphan;
font-size:10.0pt;
font-family:”Times New Roman”;
mso-ansi-language:#0400;
mso-fareast-language:#0400;
mso-bidi-language:#0400;}

Hãy đến đây ta reo hò mừng Chúa, tung hô Người là Núi Đá Độ Trì ta, vào trước Thánh Nhan dâng lời cảm tạ, cùng tung hô theo điệu hát cung đàn! (Tv 95:1-2).

Các từ ngữ mở đầu Thánh vịnh 95 đã được người Công giáo dùng làm Kinh Sáng (Morning Prayer) từ nhiều thế kỷ qua. Hãy dùng ý nghĩa mới khi thế giới sử dụng để hát theo bản dịch mới của Sách lễ Rôma (Roman Missal).

Bản dịch sách lễ này sẽ thay thế sách lễ mà chúng ta đã dùng gần 40 năm qua. Đó là kết quả từ sức làm việc cật lực của hàng trăm giám mục, học giả, dịch giả và 2 giáo hoàng – trong một vườn nho đôi khi rối bời. Tại Hoa Kỳ và vài nước nói tiếng Anh khác, việc giới thiệu bản dịch mới sẽ bắt đầu bằng niềm vui mừng khi hát văn bản mới của thánh lễ – tháng 9-2011.

Tại cuộc họp ở Seattle hồi tháng 6-2011, các ĐGM Hoa Kỳ đã cho phép giới thiệu sớm những phần được hát trong thánh lễ tại các giáo xứ trước khi áp dụng Sách lễ Rôma mới từ Chúa nhật I mùa Vọng, tức là ngày 27-11-2011.

Việc hát thánh lễ giới thiệu một phương pháp mới đối với việc cử hành thánh lễ – bằng cách hát đúng các chữ trong thánh lễ, chứ không chỉ vài bài thánh ca (hymns) trong thánh lễ. Đó là một trong các dấu hiệu của kỷ nguyên mới về việc canh tân phụng vụ – sự canh tân có nền tảng vững chắc theo hiến pháp của Công đồng Vatican II về Phụng Vụ Thánh (Sacrosanctum Concilium) đã nói: “Truyền thống âm nhạc của Giáo hội hoàn vũ là kho tàng vô giá, quan trọng hơn bất kỳ loại hình nghệ thuật khác”, và được diễn tả “mục đích thật của thánh nhạc là làm vinh danh Chúa và thánh hóa các tín hữu” (112).

Ca ngợi Thiên Chúa qua thánh nhạc – khúc hát ngợi khen trong thánh lễ – là bản chất trong lời cầu nguyện và suy niệm mầu nhiệm thánh.

Chân phước GH Gioan Phalô II nhận xét: “Niềm vui Kitô giáo được diễn tả trong bài ca phải biểu hiện mỗi ngày trong tuần và vang lên mỗi Chúa nhật, Ngày của Chúa, với nỗi vui mừng đặc biệt. Một mặt có mối liên hệ gần gũi giữa âm nhạc và ca khúc, mặt khác có mối liên hệ giữa việc chiêm ngưỡng các mầu nhiệm thánh và cầu nguyện. Tiêu chuẩn đó phải linh hứng cho mọi sáng tác và biểu diễn các ca khúc, và thánh nhạc là vẻ đẹp mời gọi cầu nguyện” (Nói với Viện Giáo hội về Thánh nhạc dịp kỷ niệm lần thứ 90, ngày 19-1-2001).

Vẻ đẹp mời gọi cầu nguyện luôn là chủ đề của ĐGH Bênêđictô XVI, một nhạc sĩ có tài đã nhiều năm thúc giục canh tân để kết hợp chặt chẽ vẻ đẹp thánh nhạc với các từ ngữ thánh – Lời Chúa, Logos – khi cử hành thánh lễ. Hiện nay kết quả của sự nỗ lực lâu dài về việc kết hợp vẻ đẹp và sự thật của âm nhạc trong thánh lễ, để tôn vinh Thiên Chúa và “nâng tâm hồn lên với Chúa”, sắp sửa đến mùa thu hoạch.

Thứ nhất, bản dịch chính xác các từ ngữ trong thánh lễ sẽ dẫn đến sự hiểu biết sâu xa và trọn vẹn hơn về ý nghĩa bằng cách thể hiện mối liên kết rõ ràng hơn giữa Kinh thánh và các lời nguyện cổ của Giáo hội.

Thứ nhì, việc tái thánh hóa (re-sacralizing) âm nhạc trong việc thờ phượng của Công giáo sắp xảy ra: Các từ ngữ mới rất gợi lòng tôn kính được kết hợp với cấu trúc thánh lễ với cách hát mới sẽ được công bố trong Sách lễ mới và “sách lễ nhỏ” – sẽ mau tới giáo xứ nơi bạn ở.

Nỗ lực khôi phục di sản thánh nhạc của Giáo hội được thánh GH Piô X khởi xướng từ đầu thế kỷ XX, người tìm cách phục hồi Bình ca (Gregorian chant) và Thánh nhạc đa âm (sacred polyphony), đồng thời kết hợp việc tham dự tích cực của mọi người Công giáo trong việc thờ phượng.

Các thập niên kế tiếp, nỗ lực canh tân phụng vụ được kiên trì thực hiện bằng “Phong trào Phụng vụ” (Liturgical Movement), với sự hỗ trợ tích cực của các ĐGH trong thế kỷ XX – đặc biệt là các ĐGH Piô XII, Gioan XXIII, Phaolô V và Gioan Phaolô II. Nhưng các biến động xã hội và văn hóa sau Công đồng Vatican II làm lạc hướng các nỗ lực này và cản trở việc cải cách phụng vụ đích thực theo chủ ý của các giáo phụ Công đồng Vatican II – và các ĐGH.

Cuộc “cách mạng văn hóa” (cultural revolution) cũng truyền cảm hứng cho việc truyền bá bị hướng dẫn sai (misguided popularization) về âm nhạc trong thánh lễ. Âm thanh của nhạc nhà thờ thường khó phân biệt với nhạc đời. Sự đổi mới tạo sự cải tiến xác thực trong các thập niên cuối của thế kỷ XX. Khi bắt đầu thế kỷ XXI, “kỷ nguyên canh tân phụng vụ” cũng bắt đầu.

Năm 2000, CP GH Gioan Phaolô II công bố một bản dịch Sách lễ Rôma mới, “bản chính” thứ ba. (Chúng ta đã dùng “Hướng dẫn Tổng quát” (General Instruction) đã được kiểm duyệt từ bản này kể từ năm 2003). Năm 2001, Tòa thánh xuất bản Liturgiam Authenticam (Phụng vụ xác thực), “Bản hướng dẩn thứ năm” bổ sung cho Sacrosanctum Concilium.

Liturgiam Authenticam “tìm cách chuẩn bị cho kỷ nguyên canh tân phụng vụ, phù hợp với chất lượng và truyền thống của các Giáo hội địa phương, nhưng cũng bảo vệ đức tin và sự hiệp nhất trong toàn thể Giáo hội của Chúa” (7). Mục đích là để hướng dẫn các bản dịch của cả Kinh thánh và các văn bản phụng vụ, tái tập trung việc chú ý của những người phiên dịch về quy luật khám phá sự phong phú về thần học và Kinh thánh của văn bản gốc bằng tiếng Latin, đồng thời cũng làm cho những người thờ phượng có thể hiểu.

Sau gần 10 năm làm việc của các ĐGM, học giả, dịch giả (kể cả tái tổ chức nhóm phiên dịch, Ủy ban Quốc tế về Anh ngữ trong Phụng vụ), đã có bản dịch Sách lễ Rôma mới.

Đó là tặng phẩm lớn đối với Giáo hội – đối với người Công giáo thời đại chúng ta. Các từ ngữ và các cách diễn tả thiếu sót trong bản dịch năm 1974, mà những người nói tiếng Anh sử dụng, thì nay có đầy đủ trong bản Anh ngữ. Bản dịch mới của Sách lễ Rôma lần này cũng tái “bật lên” ánh lửa bập bùng của việc canh tân thánh nhạc đã bắt đầu từ lâu.

Vài năm qua, đã có sự nhen nhóm đáng kể về hoạt động phục hồi di sản âm nhạc quý giá của Giáo hội. Các tổ chức thánh nhạc, chẳng hạn Hiệp hội Thánh nhạc Hoa Kỳ (Church Music Association of America) được phục hồi sau nhiều năm suy yếu.

Bản dịch mới của The Adoremus Hymnal (Thánh ca Ngợi khen) là ví dụ khác về việc khuyến khích canh tân trong quá trình. Các sáng kiến hứa hẹn khác đã xuất hiện, và các nhóm địa phương khác cũng đang được hình thành. Các nhạc sĩ Công giáo đang sáng tác và xuất bản các bản hợp xướng mới dựa trên Bình ca để dùng trong thánh lễ và được đưa lên Internet để phổ biến rộng rãi (ví dụ, Cantica Nova, Corpus Christi Watershed, Church Music Association of America) và để khuyến khích sức sáng tác lẫn nhau.

Khi chúng ta hát Kinh Vinh Danh, Kinh Tin Kính, Kinh Thánh Thánh Thánh, Kinh Chiên Thiên Chúa, bằng tiếng Latin hoặc bằng ngôn ngữ khác – khi chúng ta hòa tiếng hát các bài thánh ca (hymns) từ kho tàng to lớn của thánh nhạc – chúng ta có thể “hát với các thiên thần” để chúc tụng và tạ ơn Thiên Chúa. Chúng ta hãy cùng Ca đoàn Thiên quốc cất cao giọng hát vui mừng!

TRẦM THIÊN THU (Chuyển ngữ từ NCRegister.com)

VN:F [1.2.0_562]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Category: Âm nhạc  | Leave a Comment
Cảm nhận Âm nhạc Aug 26

HOÀI CẢM

Nhạc & lời : Cung Tiến

 

   Chiều buồn len lén tâm tư, mơ hồ nghe lá thu mưa, dạt dào tựa những âm xưa, thiết tha ngân lên lời xưa. Quạnh hiu về thấm không gian, âm thầm như lắng vào hồn, buổi chiều chợt nhớ cố nhân, sương buồn lắng qua hoàng hôn.

   Lòng cuồng điên vì nhớ. Ôi đâu người, đâu ân tình cũ? Chờ hoài nhau trong mơ, nhưng có bao giờ thấy nhau lần nữa. Một mùa Thu xa vắng như mơ hồ về trong đêm tối, cố nhân xa rồi, có ai về lối xưa?

   Chờ nhau hoài cố nhân ơi, sương buồn che kín buồn đời, hẹn nhau một kiếp xa xôi, nhớ nhau muôn đời mà thôi. Thời gian tựa cánh chim bay, qua dần những tháng cùng ngày, còn đâu mùa cũ êm vui, nhớ thương biết bao giờ nguôi!

 

   NS Cung Tiến không xa lạ với nhiều người, nhất là những người trung niên trở lên. Nhạc của ông sâu lắng, có nét riêng độc đáo, buồn mà không ủy mị, ca từ giản dị mà thâm sâu, đặc biệt là ca khúc Hoài Cảm.

   Ngày nào cũng có một buổi chiều, giống nhau với thời gian và khác nhau về thời tiết. Nhưng đối với người mang tâm sự lại rất khác vì chiều buồn len lén tâm tư để rồi mơ hồ nghe lá Thu mưa. Rất bình thường với tâm trạng con người, vậy mà NS Cung Tiến có thể cảm thấy Quạnh hiu về thấm không gian, âm thầm như lắng vào hồn, vì với ông là buổi chiều chợt nhớ cố nhân, và ông cảm thấy sương buồn lắng qua hoàng hôn.

   Hẳn là ông đã từng yêu rất mạnh và nhớ rất nhiều. Thật vậy, nếu không ông không thể thốt lên: Lòng cuồng điên vì nhớ. Vì sao? Ông cứ tự hỏi: Ôi đâu người, đâu ân tình cũ? Xa rồi, xa nhau thật rồi, nhưng vẫn chờ hoài nhau trong mơ dù biết không bao giờ thấy nhau lần nữa. Buồn lắm, cái nỗi-buồn-không-tên ấy rất kỳ lạ vì tình yêu mạnh hơn cả Tử Thần kia mà!

   Vâng, do đó mà Chờ nhau hoài cố nhân ơi, sương buồn che kín buồn đời, hẹn nhau một kiếp xa xôi, nhớ nhau muôn đời mà thôi. Thời gian vừa dài vừa ngắn, chỉ tựa cánh chim bay mà thôi… Tình yêu không có tuổi, còn sống thì còn nhớ, còn hoài niệm về mùa cũ êm vui thuở tình nồng say. Cố nhân có thể đang vui với hạnh phúc mới (kết hôn hoặc đi tu), có thể không hề nhớ đến mình, nhưng ai yêu thật thì không trách cố nhân, và không thể không có lúc chợt thốt lên: “Nhớ thương biết bao giờ nguôi!”

   Đó không là ủy mị hoặc lụy tình mà là chân tình, dù gì cũng đã một thời là-của-nhau. Tình yêu luôn lãng mạn và đẹp vì tình dang dở, vì không đến được với nhau. Đó là tất yếu, vì vậy mà lòng người luôn ray rứt và luôn hoài cảm. Kỷ niệm vui là kỷ niệm buồn, kỷ niệm buồn là kỷ niệm buồn hơn. Đó là chiều sâu của ký ức!

   Bây giờ là mùa Thu, và cũng là buổi chiều. Gió. Nắng nhạt. Nghe tâm sự của NS Cung Tiến trong Hoài Cảm mà không thể không nhớ người xưa. Nhịp 3/4 dìu dặt đưa tôi về dĩ vãng. Ký ức ùa về… Thế mà đã gần 20 năm rồi! Người còn chút gì để nhớ hay không?

 

   Trầm Thiên Thu

VN:F [1.2.0_562]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Category: Âm nhạc  | Leave a Comment
Cảm nhận Thánh Nhạc Aug 26

   Ngày xưa, những người có “máu nhạc” bị gán cho biệt danh “xướng ca vô loài”, tức là bị chê tới mức tối đa. Nhưng ngày nay, cũng người “vô loài” ấy lại được đề cao và được “thèm khát”. Đối với Công giáo, từ thời ĐGH Gregoria, âm nhạc được trọng dụng và được đưa vào phụng vụ - gọi là Thánh nhạc. Như vậy, âm nhạc Công giáo mang tính thánh thiện, như thánh Augustinô đã so sánh: “Hát là cầu nguyện hai lần”.

   Thực ra tự thân âm nhạc không xấu. Nó bị coi là xấu chỉ vì người sử dụng nó không đúng thôi!

   Từ nhỏ, không hiểu sao tôi đã rất thích nghe nhạc trên sóng phát thanh, dù thân nhân không ai có “máu nhạc”. Tôi cũng bị coi là “không giống ai”, một dạng “vô loài”. Và rồi tôi tự tìm hiểu âm nhạc qua các tài liệu của Ns Thiên Quang và Lm Ns Kim Long. Mỗi đêm, tôi tự mày mò tập đánh Harmonium “rách nát” của một nhà thờ nhỏ với chiếc đèn dầu leo lét. Rồi tôi viết thánh ca, viết nhiều, viết trước khi tôi thọ giáo Ns Hùng Lân. Tôi viết nhiều hơn khi tôi làm ca trưởng suốt thập niên 1980. Lúc đó, tôi viết trước tiên là do nhu cầu thực tế của các giáo xứ, vìở vùng quê lúc đó thiếu thốn đủ thứ.

   Với thực tế sáng tác của mình, tôi tự thấy một nghịch lý: Khi cảm thấy tâm hồn an thái và lòng đạo đức tăng thì tôi không viết được gì, ráng cách mấy cũng… “bó tay”! Nhưng khi tôi thấy mình tội lỗi, khô khan và nguội lạnh thì tôi lại khả dĩ viết những bài thánh ca “có hồn”, đượm chất đạo đức và thánh thiện. Có lẽ nhờ cảm giác ray rứt, cũng có thể đó là lời cầu nguyện thống thiết của một gã-lãng-du-tội-lỗi trong tôi. Nhưng đó là một nghịch-lý-thuận. Vâng, “ở đâu càng tội lỗi thì càng nhiều ân sủng” (Thánh Phaolô).

   Tuy nhiên, viết đã khó rồi, phổ biến tác phẩm càng khó hơn nhiều, thậm chí là rất “gay go”. Muốn phổ biến tác phẩm âm nhạc thì phải “quen biết” và có tài chính. Nhạc đời đã vậy, thánh ca cũng không hơn gì. Rất nhiều thánh ca của tôi đã được Đức cố GM Phaolô Maria Nguyễn Minh Nhật (Xuân lộc) cho Imprimatur mà vẫn “nằm im” trong tủ. Nếu không có “máu” thì rất dễ nản chí và “xuống tay”!

   Khỏang 10 năm trước, Đài Veritas (Chân lý) phát một số thánh ca của tôi trên làn sóng. Họ hứa sẽ thu vào băng và chuyển về cho tôi, anh bạn tôi nghe đài và cũng nghe được lời hứa đó. Nhưng đó chỉ là “lời hứa ở thì tương lai”, nghĩa là không bao giờ có thì hiện tại. Nhà Đạo còn vậy huống chi… Đời! Sự thật luôn… mất lòng. Quá phũ phàng!

   Tất nhiên, là con người nên vẫn đầy tham-sân-si, khó tránh khỏi tình cảm riêng. Nhưng cần làm sao cho ở mức “phải chăng” thôi. Tôi chợt nhớ câu nói của đại văn hào Shakespeare: “Về sự nổi tiếng, có người sinh ra và được nó rơi vào mình, có người tìm mãi cũng thấy, nhưng có người tìm cả đời cũng không thấy”. Ở đây người viết không có “ý đồ” theo kiểu nổi tiếng trần tục, mà chỉ muốn chia sẻ…

   Dâng Thiên Chúa khúc tân ca

   Là lời cảm tạ lòng Cha nhân lành

   Dù cho lạc điệu, sai vần

   Nhưng rất chân thành phận cát bụi con!

 

   Thomas Aquinas TRẦM THIÊN THU

VN:F [1.2.0_562]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
Category: Âm nhạc  | Leave a Comment